Nếu hỏi một người Cần Thơ gốc về con đường đẹp nhất, sang trọng nhất nhưng cũng gần gũi nhất, câu trả lời chắc chắn sẽ là Đại lộ Hòa Bình. Nhưng hãy tạm quên đi những tòa nhà kính sáng loáng, những dòng xe SH, ô tô tấp nập của năm 2026. Hãy cùng chúng tôi bước lên "cỗ máy thời gian", ngược dòng về năm 1991 – cái năm mà đại lộ Hòa Bình hiện lên như một bức tranh sơn dầu đầy hoài niệm, vừa tĩnh lặng, vừa bắt đầu những nhịp đập hối hả của một thời kỳ mới.

1. Bản giao hưởng của những hàng cây cổ thụ

Đại lộ Hòa Bình năm 1991 không rực rỡ ánh đèn neon, mà rực rỡ bởi màu xanh của những hàng sao, hàng dầu cổ thụ. Những thân cây cao vút, xòe tán rộng che mát cả một vùng trời, biến con đường thành một "đường hầm xanh" giữa lòng thị xã.

Vào những trưa hè năm 91, khi cái nắng miền Tây đổ lửa, chỉ cần rẽ vào đại lộ Hòa Bình, người ta sẽ cảm nhận ngay luồng hơi mát rượi. Tiếng lá xào xạc hòa cùng tiếng ve kêu tạo nên một không gian tách biệt hẳn với sự ồn ào của phố thị. Hình ảnh những hạt dầu xoay tít trong gió, rơi rụng xuống mặt đường thênh thang là một trong những ký ức đẹp nhất mà bất kỳ đứa trẻ Cần Thơ nào thời đó cũng từng một lần nhặt lấy.

2. Nhịp sống thong dong trên những chiếc xe đạp và "ngựa sắt" đời cũ

Năm 1991, phương tiện đi lại chủ yếu của người dân Cần Thơ vẫn là chiếc xe đạp. Đại lộ Hòa Bình khi ấy rộng rãi đến lạ thường vì không có những làn ô tô san sát.

• Dòng xe đạp nối đuôi: Hình ảnh những nhóm nữ sinh trường Đoàn Thị Điểm hay Châu Văn Liêm trong tà áo dài trắng thong dong trên chiếc xe đạp sườn ngang, giỏ xe đầy phượng vĩ là một biểu tượng của vẻ đẹp thanh xuân thời bấy giờ.
• Tiếng nổ của những chiếc "ngựa sắt": Thỉnh thoảng, không gian yên tĩnh bị phá vỡ bởi tiếng nổ giòn giã của những chiếc xe Simson, Honda 67 hay chiếc "Cup 81 kim vàng giọt lệ". Đó là những gia sản khổng lồ, là niềm tự hào của những gia đình khá giả thời bấy giờ khi đi ngang qua con lộ huyết mạch này.

3. Kiến trúc "giao thoa" – Nét quyến rũ của thời gian

Dọc theo đại lộ Hòa Bình năm 1991, kiến trúc là một sự pha trộn đầy thú vị. Người ta vẫn thấy những tòa nhà mang phong cách Pháp cổ với mái ngói thâm nghiêm, những bức tường vàng nhạt đặc trưng của các cơ quan hành chính.

Bên cạnh đó là những dãy nhà phố đơn giản, thấp tầng. Không có biển hiệu LED chạy chữ lấp lánh, biển quảng cáo thời ấy chủ yếu được vẽ tay bằng cọ sơn, chữ viết nắn nót, màu sắc mộc mạc. Những cửa hiệu bách hóa tổng hợp, tiệm chụp ảnh thẻ hay những quầy sách báo cũ ven đường là nơi người dân dừng chân tụ họp.

Ký ức khó quên: Bạn có nhớ góc Bưu điện Cần Thơ cũ hay khách sạn Quốc Tế? Năm 1991, đó là những "tọa độ" sang trọng bậc nhất, nơi mà việc được đứng chụp một tấm ảnh lưu niệm bằng máy cơ là cả một niềm hãnh diện.

4. Đời sống những năm đầu Đổi Mới: Khó khăn nhưng đượm tình

Năm 1991 là giai đoạn đất nước đang chuyển mình. Đời sống kinh tế còn nhiều thiếu thốn, nhưng tinh thần con người lại vô cùng gắn kết.

Dọc đại lộ Hòa Bình, những quán cà phê vỉa hè bắt đầu mọc lên. Người ta ngồi trên những chiếc ghế gỗ thấp, nhâm nhi ly cà phê phin rơi từng giọt chậm rãi, bàn luận về những tin tức trên báo Nhân Dân hay Đài tiếng nói Việt Nam. Tiếng loa phát thanh phường vang lên mỗi sáng sớm và chiều muộn đã trở thành một phần hơi thở của con đường này.

Sự gắn kết cộng đồng thể hiện qua những nụ cười chào hỏi của những người hàng xóm, những gánh hàng rong bán xôi, bán bánh tằm se thắt bên góc phố. Không ai quá vội vã, dường như thời gian năm 1991 trôi chậm hơn bây giờ rất nhiều.

5. Những "địa chỉ đỏ" trong tim người Cần Thơ

Nếu có trong tay tư liệu ảnh năm 1991, bạn sẽ thấy những địa điểm mà nay đã thay đổi diện mạo hoàn toàn:

• Chùa Phật Học: Nằm tĩnh lặng nơi góc đường, khói hương nghi ngút, là điểm tựa tâm linh cho bao thế hệ.
• Thư viện tỉnh: Nơi những thế hệ học trò thế kỷ 20 say mê bên những trang sách giấy đen, trong không gian yên ắng lạ thường.
• Công viên Lưu Hữu Phước (khi ấy còn đơn sơ): Nơi trẻ con chạy nhảy quanh những bồn hoa chưa được quy hoạch hiện đại như bây giờ.

6. Từ quá khứ đến hiện tại: Tại sao chúng ta mãi nhớ về năm 1991?

Ngày nay, đại lộ Hòa Bình đã trở thành một trung tâm thương mại – dịch vụ sầm uất với các ngân hàng, khách sạn 5 sao và những thương hiệu quốc tế. Sự thay đổi là tất yếu của phát triển. Nhưng tại sao khi nhìn lại những tấm ảnh ố vàng của năm 1991, chúng ta vẫn thấy lòng mình chùng xuống một chút?

Có lẽ, cái mà chúng ta nhớ không chỉ là con đường, mà là nhớ về một thời kỳ mà mọi thứ đều thật thà, chậm rãi. Nhớ về tiếng còi xe đạp, nhớ về mùi của hàng sao sau cơn mưa rào, và nhớ về chính chúng ta của những năm tháng tuổi trẻ vô tư lự.

Đại lộ Hòa Bình năm 1991 mãi mãi là một phần di sản trong tâm hồn người Tây Đô. Nó là minh chứng cho một Cần Thơ kiên cường đi qua gian khó và vươn mình mạnh mẽ.