Bến Ninh Kiều Qua Những Thước Phim Cũ: Từ Bến Hàng Dương Đến Biểu Tượng Tây Đô Vang Bóng

Nếu cuộc đời là một dòng sông, thì Bến Ninh Kiều chính là bến đỗ bình yên nhất trong tâm khảm của người dân Cần Thơ. Nhưng trước khi trở thành một công viên hiện đại với đèn hoa rực rỡ như năm 2026, Ninh Kiều đã từng là một bến sông mộc mạc, nơi mỗi hàng dương rủ bóng đều chở nặng những câu chuyện về sự giao thoa văn hóa và thăng trầm lịch sử.

Hãy cùng lật lại những tấm ảnh ố vàng để thấy một "Tây Đô" rất khác – thanh bình, cổ kính và đầy chất thơ.

1. Bến Hàng Dương – Thuở sơ khai mộc mạc

Trong những bức ảnh cổ xưa nhất, bạn sẽ không thấy những khối bê tông vững chãi. Thay vào đó là một con đường đất chạy dọc bờ sông Hậu, được bao phủ bởi những hàng dương liễu xanh ngắt. Đó chính là lý do vì sao người xưa gọi nơi đây là Bến Hàng Dương.

Cái tên "Hàng Dương" gợi lên một vẻ đẹp rất đỗi dịu dàng. Mỗi khi gió sông Hậu thổi vào, tiếng lá dương reo vi vu hòa cùng tiếng sóng vỗ mạn thuyền tạo nên một bản giao hưởng thiên nhiên thuần khiết. Lúc bấy giờ, bến sông chủ yếu phục vụ cho việc giao thương nông sản. Những chiếc ghe bầu từ miệt vườn Phong Điền, Ô Môn đổ về đây, neo đậu dưới bóng mát của hàng dương để tránh cái nắng gay gắt của miền Tây.

2. Từ Bến Lê Lợi đến bước ngoặt lịch sử mang tên "Ninh Kiều"

Theo dòng thời gian, khi người Pháp đến và quy hoạch lại đô thị, bến sông này được mang tên Bến Lê Lợi (Quai de Commerce). Đây là thời kỳ bến sông bắt đầu khoác lên mình vẻ tráng lệ của kiến trúc phương Tây với những tòa nhà vôi trắng và cửa sổ lá sách đặc trưng.

Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất là vào năm 1958. Để khẳng định tinh thần tự hào dân tộc, ông tỉnh trưởng Cần Thơ thời bấy giờ đã quyết định đổi tên bến sông thành Ninh Kiều.

Bạn có biết? Cái tên Ninh Kiều được lấy từ địa danh "Ninh Kiều máu chảy thành sông" trong bài Bình Ngô Đại Cáo. Việc mang một địa danh chiến thắng quân Minh ở miền Bắc đặt cho bến sông thơ mộng ở miền Nam là một sự kết nối văn hóa đầy ý nghĩa, biến nơi đây thành biểu tượng của sự uy nghi và hòa bình.

3. Bến Ninh Kiều những năm 1960: Thời kỳ "Vàng Son" của Tây Đô

Nhìn vào bộ ảnh Bến Ninh Kiều thập niên 60, người ta dễ dàng bị "hớp hồn" bởi sự nhộn nhịp nhưng vẫn đầy lãng mạn.

• Trên bến: Những chiếc xe lôi đạp – "linh hồn" di chuyển của Cần Thơ xưa – nối đuôi nhau chờ khách. Các quý cô trong tà áo dài mini-raglan sành điệu, tay cầm bóp đầm, thong dong dạo bước dưới tán cây xanh.
• Dưới thuyền: Không gian "trên bến dưới thuyền" đạt đến đỉnh cao sầm uất. Tiếng máy nổ tạch tạch của những chiếc bo bo, ghe máy chở đầy phù sa và sản vật miệt vườn tạo nên một nhịp sống hối hả nhưng vô cùng trật tự.

Đây cũng là thời điểm Ninh Kiều bắt đầu hình thành dáng dấp của một trung tâm văn hóa, nơi người ta không chỉ đến để buôn bán mà còn để thưởng ngoạn vẻ đẹp của dòng sông Hậu hiền hòa.

4. Hương vị xưa: Tiệm ăn người Hoa bên bến sông

Một bức ảnh vô cùng giá trị trong bộ sưu tập của bạn chính là tiệm ăn người Hoa xưa. Cần Thơ vốn là nơi hội tụ của ba dòng văn hóa Kinh - Hoa - Khmer, và ẩm thực chính là minh chứng rõ nét nhất.

Hãy tưởng tượng, trong cái se lạnh của hơi nước sông Hậu buổi sớm, ngồi trong một tiệm ăn người Hoa với những bộ bàn ghế gỗ bóng loáng, gọi một tô hủ tiếu mì nóng hổi hay một dĩa điểm sâm khói nghi ngút. Tiệm ăn thường có những bảng hiệu vẽ tay bằng chữ Hán và chữ Việt lồng vào nhau, mùi vị của xì dầu, dầu mè quyện trong không khí. Những tiệm ăn này không chỉ phục vụ thực khách mà còn là nơi các thương lái bàn chuyện làm ăn, là nơi lưu giữ những giá trị ẩm thực truyền thống đã góp phần làm nên danh tiếng cho vùng đất Tây Đô.

5. Tượng đài Bác Hồ – Điểm tựa tinh thần bên dòng sông Hậu

Trong những bức ảnh muộn hơn một chút, chúng ta bắt gặp hình ảnh Tượng đài Bác Hồ vẫy tay chào trên bến Ninh Kiều. Đây là một biểu tượng tâm linh và chính trị vô cùng quan trọng.

Tượng đài được khánh thành thể hiện tấm lòng tôn kính của nhân dân miền Tây đối với vị lãnh tụ vĩ đại. Bác đứng đó, hướng mắt ra dòng sông Hậu bao la, như đang dõi theo nhịp sống và sự phát triển của vùng đất này. Hình ảnh tượng đài soi bóng xuống dòng nước vào mỗi buổi hoàng hôn đã trở thành một biểu tượng không thể thiếu khi nhắc đến Ninh Kiều, đánh dấu một giai đoạn lịch sử mới – giai đoạn của hòa bình và khát vọng vươn lên.

6. Tại sao chúng ta cần gìn giữ những bức ảnh này?

Trong kỷ nguyên của nhà cao tầng và du lịch công nghiệp, những bức ảnh về Bến Hàng Dương, Bến Lê Lợi hay tiệm ăn người Hoa chính là "mỏ neo" giữ cho tâm hồn chúng ta không bị cuốn trôi theo sự ồn ào.

Chúng giúp ta hiểu rằng, để có một Cần Thơ hiện đại hôm nay, đã từng có một Tây Đô thanh tao và đầy chiều sâu văn hóa như thế. Những bức ảnh này không chỉ là tư liệu, chúng là những mảnh ký ức sống động mà thế hệ trẻ cần được thấy, được chạm vào để thêm yêu và tự hào về mảnh đất chín rồng.

Kết luận

Bến Ninh Kiều xưa là một bức tranh đa sắc: có màu xanh của hàng dương, màu trắng của những tòa nhà Pháp cổ, màu đỏ rực rỡ của những bảng hiệu người Hoa và cả màu xám bạc của những chuyến phà đêm. Hy vọng bộ sưu tập ảnh và video này sẽ giúp bạn tìm lại một phần ký ức của chính mình hoặc của cha ông ngày trước.

Nếu bạn yêu thích những thước phim tư liệu này, hãy để lại bình luận chia sẻ kỷ niệm của bạn về Bến Ninh Kiều nhé! Đừng quên theo dõi website để cập nhật thêm những kho báu hình ảnh về "Cần Thơ xưa cũ" mà chúng tôi sắp công bố.